#firstbook 1: Làm cái bạn muốn thấy mà chưa thấy ai làm
“Đa số dự án của tôi bắt nguồn từ việc tôi không thấy những bức hình tôi muốn thấy."
#firstbook: Mình học được gì trong 6 tháng viết cuốn sách đầu tiên tại Hội An? Series dành cho người viết, người làm sáng tạo và các freelancer.“Đa số dự án của tôi bắt nguồn từ việc tôi không thấy những bức hình tôi muốn thấy”.
Đây là câu mình đọc được từ chia sẻ của một nhiếp ảnh gia. Câu nói đó cũng chính là xuất phát điểm, là kim chỉ nam cho mình khi thực hiện cuốn sách đầu tiên ở Hội An trong nửa năm qua.
Đọc câu nói trên, bạn thấy gì? Với mình, câu nói trên hàm chứa hai điều: Một là sự tự tin; hai là sự dũng cảm.
Năm 2025 là năm mình 29 tuổi. Thú thực là nhiều năm trước, trong quá trình làm việc, mình đã không dũng cảm hay tự tin tạo ra một sản phẩm nào thật sự BOLD, thật sự đột phá, thật sự đúng tâm ý mình, để đẩy mình đi xa trong sự nghiệp. Mình tự ti về tiếng nói của bản thân, và sợ thất bại.
Và bây giờ mình rất tiếc nuối vì thái độ làm việc đó, đáng ra, mình đã có thể tận dụng những năm tháng đi làm tốt hơn, tạo ra nhiều tác phẩm ấn tượng hơn, nếu mình tự tin và dũng cảm hơn.
Nhưng không sao, năm mình 29 tuổi, với dự án sách Hội An này, mình đã một lần thử đột phá, và… được đón nhận!
Trước tiên, mình nói sơ qua về bối cảnh job viết sách này
Một khách sạn ở Hội An mong muốn mình viết cho họ một brand book - cuốn sách thuần thương mại về khách sạn, các sản phẩm, câu chuyện thương hiệu.
Và mình, với tư cách một freelancer, mình cũng được kỳ vọng là sẽ làm một cuốn sách như vậy.
Tuy nhiên, vào đêm mà mình suy nghĩ hướng pitching cho khách sạn vào ngày hôm sau, mình ngồi trong phòng khách sạn, nhìn ra mái ngói âm dương của Hội An, và một suy nghĩ thật quyết đoán vụt đến với mình.
Mình nhìn rõ là có hai hướng để pitch.
Một là hướng an toàn, viết những gì mình “nên” viết, là về khách sạn, về thương hiệu, và cuốn sách đó sẽ không có ý nghĩa nhiều hơn cho mình, hay cho Hội An.
Một bước đi “hợp nhãn,” nhưng trải nghiệm viết sách và chính cuốn sách đó cũng sẽ “trôi tuột” với chính mình và có lẽ với người khác…
Còn hướng thứ hai, là viết một cuốn sách về văn hoá bản địa Hội An, về Hội An chứ không phải về khách sạn. Và cho dù cuốn sách đó không được ai khác đón nhận, mình vẫn vui vì đó là sản phẩm làm cho chính mình vui, đã và thoả mãn.
Mình nhớ là mình đã ghi vào nhật ký là:
“Nghe theo mong muốn của mình, nghe theo cái bản năng của mình. Làm cho “đã” cái mong muốn của mình với chủ đề này và tạm quên cái mong muốn của người khác đi một chút."Tức là tạm quên là cái idea hay hướng đi này có “đẹp nhãn” người khác, có phù hợp không. Hãy theo cái mình muốn - trước đã!
Mình quyết định chọn hướng 2 để pitch.
Và khi thuyết trình, mình nói rất tự tin và… mạnh miệng. Mình không biết là khách sạn có đồng ý hay không, vì mình đã hiểu gì về họ đâu. Mình chỉ đánh cược vậy thôi.
Lúc đó, mình đã nói:
“Em sẽ viết tư liệu về những nghề và nếp sống truyền thống Hội An sắp biến mất. Em không ngồi một chỗ để viết sách về brand nữa, mà mình sẽ đi ra ngoài, gặp mọi người, thu thập tư liệu, và viết nên một cuốn sách đầy cảm xúc, đầy những câu chuyện và gương mặt của Hội An…”
“Trong cuốn sách này, sẽ không phải thông tin khô khan, mà thay vào đó, là câu chuyện và những khoảnh khắc. Và không chỉ nội dung ấn tượng, hình ảnh của cuốn sách cũng phải ấn tượng không kém!”
Đó chính xác là những gì mà “mình muốn thấy mà chưa thấy ai làm” về Hội An.
Và mình còn nói thêm: “Em muốn sức sống cuốn sách vượt ngoài khuôn khổ khách sạn. Mọi người tìm đọc nó vì nó hay và giá trị.”
Và kết quả, bạn biết gì không?
Chị co-founder khách sạn cảm thấy rất ấn tượng và quyết định theo hướng đó.
Sau đó một thời gian, tụi mình cũng ngồi xuống với nhau để nâng budget của dự án lên gần gấp ba để phù hợp với hướng mới của dự án.
Đến đây thì mình muốn nói vài điều:
1. Mình gặp “thiên thời, địa lợi, nhân hoà.”
Vì khách sạn cũng đang theo chiến lược đánh mạnh về văn hoá bản địa. Và hoá ra: Chị co-founder khách sạn cũng ấp ủ dự định bán gì đó. Chứ họ không chỉ đóng khung mình trong dịch vụ lưu trú và tour trải nghiệm.
Cái mình chào mới lại (vô tình) khớp với cái họ đang cần.
2. Lúc pitch, mình cũng chẳng rõ là mình có làm được như những gì mình đã nói không. Vì đây là “cuốn sách đầu tiên” mà.
Nó đòi hỏi một sự mạo hiểm - trust the process - đánh cược… nhất định. (Một bài sau của series firstbook này chia sẻ kỹ hơn về sự mạo hiểm này, bạn nhớ theo dõi nhé).
Nhưng mình cũng không quá chém gió khi pitching. Dù không 100% chắc chắn mình làm được, mình cũng đã có những kỹ năng và kinh nghiệm đã được chuẩn bị cho trải nghiệm chưa-bao-giờ này.
Viết đến đây, mình nhớ đến mình của nhiều năm về trước
Hồi đó, mình mới bắt đầu sự nghiệp và đi làm báo. Nhiều lúc, mình thấy cái người khác làm rất dở, và cho rằng idea mình hay hơn, nhưng rồi mình không đứng ra LÊN TIẾNG hay KHẲNG ĐỊNH.
Không ai biết là mình có ý kiến hay, không ai trao cơ hội cho mình. Và mình cũng không làm luôn.
Mình đã quá rụt rè, và rốt cuộc, chỉ làm mọi thứ cho vừa mắt thôi, không để lại dấu ấn gì đặc biệt cho người khác nhớ.
Như mình đã nói, những năm tháng đó, mình không tạo ra một sản phẩm nào thật sự đột phá để đẩy mình đi xa trong sự nghiệp.
Nhưng giờ đây, khi mình 29 tuổi, mình đã quyết định thay đổi, mình lựa chọn khác đi.
Chọn làm cái gì? An toàn nhưng mình không thích; hay mạo hiểm nhưng là thứ mình yêu và có thể “dốc hết trái tim”? - Từ giờ, mình sẽ luôn chọn cái sau.
Chọn cái thứ hai, thì được lợi gì? Dù cho đối tác của mình có cạn sức, dù cho mọi người lắm lúc quên mình đi bởi bao nhiêu công sự, trách nhiệm, nghĩa vụ mà họ phải mang, dù mình có gặp thử thách vượt quá năng lực…
… nhưng mình vẫn tìm cách vượt qua được và đi tiếp, rồi chính mình cũng tiếp thêm năng lượng và cảm hứng cho người khác nữa, bởi vì bên trong mình, mình có TÌNH YÊU. 😊😊😊
#firstbook: Mình học được gì trong 6 tháng viết cuốn sách đầu tiên tại Hội An? Series dành cho người viết, người làm sáng tạo và các freelancer.
The Slow Reader: Bỏ phố về quê, đọc sách, viết freelance 🪴📚✍️
Cuối thư, xin gửi đến bạn list vài điều mình yêu tuần này 💞💝
(Một món quà nho nhỏ cho bạn đọc email. Bạn chỉ cần nhập email là có thể nhận thư của mình hàng tuần, không cần phải đăng ký tài khoản Substack đâu nha 💝)
🎹 1 bài nhạc mình nghe tuần này: Miền không tên - Lê Cát Trọng Lý
🎞️ Một phim tài liệu mình xem tuần này: The Seine Meets Paris (1957) - Directed by Joris Ivens.
📚 Cuốn sách mình đang đọc: Dấn thân - Sheryl Sandberg
💐Tặng Slow Reader một bó hoa
Nếu bạn muốn tặng Slow Reader một bó hoa, hay đơn giản là muốn giúp mình tiếp tục nuôi dưỡng hành trình sáng tạo, thì bạn có thể ủng hộ mình qua số tài khoản bên dưới nhé. ⬇️💐
Tài khoản ngân hàng VPBank
Chủ tài khoản: Trần Thị Phương Thảo
Số tài khoản: 157993178
